Οι θεωρίες του Dabrowski μας βοηθούν να κατανοήσουμε γιατί το να ζει ή να διδάσκει κανείς χαρισματικά παιδιά μπορεί να είναι τόσο απαιτητικό.
Για να βοηθηθούν οι εκπαιδευτικοί στον εντοπισμό των μαθητών που μπορεί να χρειάζονται εναλλακτικές προσεγγίσεις στη μάθηση, συχνά ζητείται μια σύντομη λίστα κοινών χαρακτηριστικών των χαρισματικών παιδιών. Οι μαθητές που παρουσιάζουν τα περισσότερα ή όλα από τα παρακάτω πέντε χαρακτηριστικά, ενδέχεται να είναι χαρισματικοί και να ωφεληθούν από διαφοροποιημένη διδασκαλία και συμπύκνωση της ύλης:
- Μαθαίνουν νέο υλικό πιο γρήγορα και σε μικρότερη ηλικία από τους συνομηλίκους τους.
- Θυμούνται ό,τι έχουν μάθει για πολύ μεγάλο διάστημα, καθιστώντας την επανάληψη περιττή.
- Μπορούν να κατανοήσουν έννοιες που είναι πολύπλοκες και αφηρημένες για τα άλλα παιδιά της ηλικίας τους.
- Έχουν έντονο ενδιαφέρον για ένα ή περισσότερα θέματα και θα αφιέρωναν όλο τον ελεύθερο χρόνο τους σε αυτά αν μπορούσαν.
- Δεν χρειάζεται να παρακολουθούν τον δάσκαλο για να καταλάβουν τι λέει και μπορούν να επεξεργάζονται περισσότερες από μία δραστηριότητες ταυτόχρονα.
Είναι σημαντικό να τονίσουμε οτι δε διαθέτουν όλα τα χαρισματικά παιδιά όλα αυτά τα χαρακτηριστικά. Ωστόσο, όταν παρατηρείτε μαθητές να επιδεικνύουν σταθερά πολλές από αυτές τις συμπεριφορές, είναι πολύ πιθανό να είναι χαρισματικοί. Εμπιστευθείτε τις παρατηρήσεις σας περισσότερο από τα αποτελέσματα σε τεστ ή τους βαθμούς τους. Ακούστε με προσοχή και σεβασμό τους γονείς, όταν περιγράφουν παιδιά που στο σπίτι εμφανίζουν χαρακτηριστικά που αναφέρονται εδώ. Μερικές φορές, τα χαρισματικά παιδιά δεν φαίνονται ως τέτοια στο σχολείο, αλλά εκδηλώνουν τις ικανότητές τους στο σπίτι.
Είναι σπάνιο να βρείτε ένα παιδί που να είναι χαρισματικό σε όλους τους γνωστικούς τομείς. Τα περισσότερα είναι πιο προχωρημένα σε έναν ή δύο συγκεκριμένους τομείς. Η ασύγχρονη ανάπτυξη είναι συχνή στα χαρισματικά παιδιά. Αυτό συμβαίνει όταν είναι πολύ προχωρημένα σε κάποιους τομείς και μέτρια σε άλλους. Για παράδειγμα, παιδιά με υψηλή λεκτική ικανότητα μπορεί να φαίνονται συναισθηματικά ανώριμα ή να έχουν αδυναμία στις σωματικές τους δεξιότητες (όπως στα μαθήματα φυσικής αγωγής). Μερικές φορές, οι σωματικές τους δεξιότητες είναι κατάλληλες για την ηλικία τους, αλλά φαίνονται υστερούν σε σχέση με τις διανοητικές τους ικανότητες. Η συμπύκνωση της ύλης και η διαφοροποίηση της διδασκαλίας είναι εξίσου κατάλληλες για παιδιά που δείχνουν χαρισματικότητα σε έναν ή δύο τομείς, όσο και για εκείνα που είναι χαρισματικά σε περισσότερους.
Μπορεί να μη σας ζητηθεί ποτέ να αναγνωρίσετε επίσημα χαρισματικούς μαθητές. Στην πραγματικότητα, όπως θα δείτε και στη συνέχεια, οι χαρισματικοί μαθητές συχνά "αναγνωρίζουν" τον εαυτό τους ανεπίσημα, δείχνοντας την ετοιμότητά τους για συμπύκνωση της ύλης και διαφοροποίηση.